Phim kinh dị dân gian Việt vẫn luôn là mảnh đất màu mỡ cho các các đạo diễn Việt khai thác, nhất là các đạo diễn trẻ khi bước vào thị trường điện ảnh.
Trong nhiều năm trở lại đây, phim kinh dị luôn là thể loại được các đạo diễn trẻ Việt Nam ưu ái lựa chọn khi bước vào thị trường điện ảnh. Không cần dàn ngôi sao lớn, không phụ thuộc vào ngân sách khổng lồ hay công thức kể chuyện phức tạp, phim kinh dị chinh phục khán giả bằng nỗi sợ nguyên bản – thứ cảm xúc có khả năng lan tỏa rộng và dễ tiếp cận nhất với số đông người xem.
Thực tế cho thấy, kinh dị là thể loại cho phép các đạo diễn trẻ “bán ý tưởng” thay vì “bán tên tuổi”. Khán giả đến rạp không chỉ để xem diễn xuất của các gương mặt nổi tiếng mà còn là trải nghiệm, thỏa mãn tò mò “ma Việt là như thế nào?” hoặc biết rõ hơn về những phong tục, tập quán, vấn đề tâm linh, những điều bỏ ngỏ không thể nào giải thích được. Chính điều này tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho những nhà làm phim mới, nơi câu chuyện, không khí và cách tiếp cận văn hoá đóng vai trò quyết định.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng. Trước khi tạo được dấu ấn, Hoàng từng trải qua hai dự án không đạt được kỳ vọng. Chỉ đến khi lựa chọn chất liệu kinh dị dân gian với Ma Da, anh mới tìm thấy sự đồng thuận của khán giả và thị trường, mở ra bước ngoặt trong sự nghiệp ở màn ảnh rộng. Gần nhất, đạo diễn Đỗ Quốc Trung gây chú ý với Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng được ra mắt vào dịp lễ 30-4, tiếp tục khẳng định kinh dị là mảnh đất thử nghiệm hiệu quả cho những gương mặt đạo diễn mới.
Tiếp đó, tháng sáu tới, điện ảnh Việt Nam sẽ chào đón thêm một thế hệ đạo diễn trẻ bước ra từ các sân chơi tìm kiếm tài năng, trong đó có Phan Bá Hỷ với dự án điện ảnh kinh dị tâm linh dân gian – Ma Xó. Phan Bá Hỷ, người từng có cùng xuất phát điểm với Đỗ Quốc Trung tại cuộc thi Horror Movie Quest. Trước khi bước vào lĩnh vực điện ảnh, Phan Bá Hỷ đã có nhiều năm kinh nghiệm làm đạo diễn TVC cho các thương hiệu lớn trong nước và quốc tế. Việc chuyển hướng sang điện ảnh được xem là bước thử thách mới trong sự nghiệp của anh, đồng thời cho thấy xu hướng các đạo diễn trẻ lựa chọn kinh dị như một “cửa ngõ” để gia nhập thị trường, đặc biệt khi thể loại này được đặt trong bối cảnh văn hoá bản địa giàu chất liệu và bản sắc.
Về mặt thị trường, dòng phim kinh dị Việt cũng đang bước vào giai đoạn tăng trưởng rõ rệt khi chỉ riêng 6 tháng đầu năm, không kể Ma Xó, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng đã nhắc ở trên thì cũng đã có các dự án kinh dị khác như: Quỷ Nhập Tràng 2, “Đại Tiệc Trăng Máu 8”, “Heo Năm Móng”, “Thẩm Mỹ Viện Âm Phủ”, “Lầu Chú Hỏa”… ra mắt. Sự tập trung dày đặc này phản ánh niềm tin ngày càng lớn của các nhà sản xuất, đạo diễn vào tiềm năng phát triển ổn định và lâu dài của thể loại kinh dị.
Kinh dị dân gian Việt Nam, với kho tàng truyền thuyết, tín ngưỡng và nghi lễ trải dài khắp các vùng miền, mang đến nguồn chất liệu gần như vô tận cho sáng tạo điện ảnh. Những câu chuyện gắn liền với đời sống tâm linh, từ các nghi thức quen thuộc trong sinh hoạt thường ngày cho đến những truyền thuyết ít được khai thác như Ma Xó, đều chứa sẵn xung đột, nỗi sợ và chiều sâu văn hoá.
Ngay từ khi bắt đầu, Ma Xó – một dự án điện ảnh cho thấy rõ tư duy làm nghề nghiêm túc ngay từ khâu nội dung. Việc đầu tư vào nghiên cứu văn hóa, xây dựng cấu trúc kịch bản nhiều lớp và phát triển tâm lý nhân vật cho thấy ê-kíp không tiếp cận kinh dị như một công thức sẵn có, mà như một không gian sáng tạo đòi hỏi chiều sâu và sự kiên nhẫn. Khi được tiếp cận một cách nghiêm túc và có nghiên cứu, mỗi đề tài không chỉ tạo ra một câu chuyện kinh dị riêng biệt mà còn góp phần định hình bản sắc cho tác phẩm. Chính yếu tố “quen mà lạ” này giúp phim kinh dị dân gian dễ thu hút, chạm tới nỗi sợ tập thể của khán giả, bởi đó là những niềm tin họ từng nghe, từng thấy hoặc từng dè chừng trong đời sống, nhưng chưa bao giờ được nhìn lại dưới lăng kính điện ảnh. Đồng thời, chất liệu dân gian cũng mở ra không gian thử nghiệm rộng rãi cho các đạo diễn trẻ, cho phép họ tìm kiếm ngôn ngữ kể chuyện mới, khác biệt với các mô-típ kinh dị ngoại nhập vốn đã trở nên quen thuộc trên thị trường. Đạo diễn Phan Bá Hỷ cho biết: “Tôi không muốn làm phim để dọa khán giả mà điều tôi muốn chính là khán giả trải nghiệm cảm xúc một cách chân thật trong sự thân quen, gần gũi đời sống hàng ngày nhất. Những điều mà chúng ta đang sống trong các câu chuyện đó vẫn chưa thể lý giải được”.
Sau Ma Xó, thị trường phim kinh dị Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục sôi động, với sự tham gia ngày càng nhiều của các đạo diễn trẻ và những dự án khai thác sâu hơn vào yếu tố văn hoá bản địa. Khi khán giả ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng và tính chân thực, kinh dị dân gian không chỉ là lựa chọn an toàn về mặt thương mại, mà còn trở thành hướng đi chiến lược để điện ảnh Việt Nam xây dựng bản sắc riêng, khác biệt thậm chí lấn áp với các dòng phim kinh dị nhập khẩu.
Hiện tại, phim điện ảnh Ma Xó đang trong giai đoạn hậu kỳ và danh tính dàn diễn viên vẫn được giữ kín. Bộ phim dự kiến sẽ khởi chiếu trên toàn quốc vào tháng 6 năm 2026.
