Mong con khỏe mạnh, cao lớn là tâm lý chung của nhiều bậc cha mẹ. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít gia đình cho trẻ ăn uống thiếu khoa học.
Việc cho trẻ sử dụng quá nhiều thực phẩm giàu đường, chất béo, tinh bột tinh chế, đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas nhưng lại thiếu vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết đã kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ thừa cân, béo phì. Đáng lo ngại hơn, khi phát hiện con tăng cân nhanh, nhiều phụ huynh lại vội vàng áp dụng các biện pháp giảm cân thiếu cơ sở khoa học, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.
Chỉ trong vài tháng, em M.T (15 tuổi, trú tại Hưng Yên) đã tăng hơn 10 kg, cân nặng lên tới 70 kg. Sau khi áp dụng nhiều biện pháp giảm cân nhưng không hiệu quả, gia đình quyết định đưa em đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị. Kết quả cho thấy em mắc gan nhiễm mỡ độ 1, mỡ nội tạng nhiều và có nguy cơ đái tháo đường. Trường hợp này không phải cá biệt mà là một trong nhiều trường hợp trẻ em và thanh thiếu niên đang rơi vào tình trạng thừa cân, béo phì hiện nay.
Em M.T chia sẻ: “Ở nhà thì em cũng không hay vận động, em hay thích ăn xong rồi nằm ra đó, trước đó em không nghĩ là cân nặng lại tăng nhiều đến như vậy”.
Chị T.T.T – phụ huynh em M.T cho biết: “Giai đoạn đầu cháu chỉ tăng một ít thôi, không đáng kể, nhưng càng về sau càng tăng nhiều. Khi đi khám thì cháu bị gan nhiễm mỡ độ 1 và có nguy cơ đái tháo đường, mỡ nội tạng nhiều”.
Theo các chuyên gia, không ít cha mẹ vì thương con, giữ quan niệm ăn nhiều mới đủ chất nên dễ nuông chiều sở thích ăn uống của trẻ, từ đồ chiên rán, thức ăn nhanh đến bánh kẹo, nước ngọt. Tình trạng thừa cân, béo phì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động tiêu cực đến tâm lý, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn.
TS.BS Lê Bá Ngọc nhận định: “Lứa tuổi vị thành niên là một giai đoạn rất đặc biệt, cần có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm phối hợp. Khi các bạn nói ra được suy nghĩ, tâm tư, tình cảm thì việc điều trị mới hiệu quả. Quan trọng là giúp bệnh nhân và gia đình nhận diện được nguyên nhân gây thừa cân, béo phì, giải quyết lo âu, trầm cảm, điều chỉnh bữa ăn và quay lại vận động”.
TS Trần Quyền An cho biết: “Giai đoạn đầu chúng tôi tập trung thay đổi thói quen ăn rau. Trẻ được khuyến nghị ăn khoảng 150g rau mỗi bữa, sau đó tăng lên 200g và duy trì. Nhóm protein cung cấp khoảng 150g mỗi bữa, một ngày ba bữa”.
Một vấn đề đáng lo ngại khác là việc phụ huynh tự ý cho con áp dụng các chế độ giảm cân theo trào lưu mạng xã hội.
Chị M.T.K (TP.HCM) chia sẻ: “Vì muốn con giảm cân nhanh nên tôi làm theo những gì xem được trên mạng mà không hỏi ý kiến bác sĩ. Khi thấy sức khỏe của cháu bị ảnh hưởng thì tôi mới thật sự hối hận”.
TS.BS Trần Quốc Cường khuyến cáo: “Chúng tôi không khuyến nghị chế độ ăn keto cho trẻ em. Chế độ này gần như cắt hoàn toàn tinh bột, dễ gây rối loạn chuyển hóa, mất nước, toan chuyển hóa và nhiều triệu chứng nguy hiểm”.
Theo các chuyên gia, chế độ ăn giảm cân cho trẻ cần đảm bảo tinh bột chiếm 50–55% tổng năng lượng, hạn chế đường đơn, ưu tiên tinh bột giàu chất xơ, lựa chọn chất béo có lợi và cân đối các nguồn đạm.
TS.BS Trần Quốc Cường nhấn mạnh: “Giảm cân ở trẻ em phải đảm bảo đủ tinh bột, giảm thức ăn chiên xào, mỡ động vật và cân đối giữa đạm trắng và đạm đỏ”.
Lời Cảnh Báo được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
