Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục cập nhật những vấn đề thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có dùng AI tạo email lừa đảo tinh vi, lừa đảo qua dịch vụ điều trị tâm lý trực tuyến.
Sự ra đời của trí tuệ nhân tạo đã và đang mang đến nhiều tiện ích, góp phần thay đổi mạnh mẽ cuộc sống con người. Tuy nhiên, bên cạnh những ứng dụng tích cực, AI cũng đang bị lợi dụng cho những mục đích xấu, đặc biệt là trong các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao bằng việc giả giọng nói, tạo hình ảnh hoặc email mạo danh.
Chị H.T.Q (TP.HCM) chia sẻ: “Hôm đó tôi nhận được một email thông báo rằng tài khoản Gmail của mình đang bị truy cập trái phép. Nhìn vào logo Google và cách trình bày rất giống thật nên tôi đã tin và làm theo hướng dẫn trong email. Sau khi nhập thông tin, tôi bị mất quyền truy cập. Lúc đầu tôi cứ nghĩ là do hệ thống đang xác minh, nhưng khoảng nửa giờ sau có cuộc điện thoại gọi đến xưng là nhân viên Google và nói chuyện rất tự nhiên, hướng dẫn tôi khôi phục tài khoản và yêu cầu cung cấp thêm một số thông tin. Khi nghe đến đó, tôi bắt đầu nghi ngờ và kiểm tra lại, lúc đó tôi mới biết mình đã bị lừa”.
Ông Võ Đỗ Thắng – Giám đốc Trung tâm Đào tạo An ninh mạng Athena chia sẻ: “Đối với mọi người khi tiếp cận thông tin, đặc biệt là email, muốn biết có phải lừa đảo hay không thì cần có khả năng phản biện. Trong các email lừa đảo, nội dung luôn yêu cầu chúng ta phải làm việc A, việc B, việc C hoặc nhấp vào đường link nào đó. Nếu chúng ta mù quáng, không phản biện, không hỏi lại hoặc không kiểm tra những đường link đó thì rất dễ sập bẫy”.
Việc bị chiếm tài khoản email có thể để lại hậu quả nghiêm trọng như: kẻ xấu có thể đọc, sao chép hoặc xóa thư từ, tài liệu, hình ảnh và dữ liệu cá nhân; làm lộ thông tin nhạy cảm như số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu các dịch vụ khác. Từ đó, chúng có thể gửi email giả mạo để lừa người quen chuyển tiền, dùng dữ liệu cá nhân tạo hồ sơ giả mạo để vay tiền online hoặc đăng ký các dịch vụ trái phép. Chưa kể nhiều email chứa tài liệu, kế hoạch kinh doanh, hợp đồng, thông tin khách hàng có thể bị lộ lọt ra ngoài.
Theo luật sư Nguyễn Văn Hiệp – Giám đốc Công ty Luật New & New, tùy theo tính chất, mức độ và cách thức thực hiện hành vi, đối tượng có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc hình sự. Với trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi có thể bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân. Ngoài ra, đối tượng còn có thể bị xử lý về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản theo Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015 với mức hình phạt tối đa lên đến 20 năm tù.
Chỉ cần một cú nhấp chuột thiếu cảnh giác, người dùng có thể trở thành nạn nhân của tội phạm mạng bất cứ lúc nào, đặc biệt khi email bị xâm nhập. Do vậy, việc chủ động phòng ngừa là vô cùng quan trọng.
Ông Võ Đỗ Thắng – Giám đốc Trung tâm Đào tạo An ninh mạng Athena khuyến cáo: “Đối với cá nhân và doanh nghiệp, khi tiếp nhận thông tin công nghệ, cần trang bị các phần mềm bảo mật, tường lửa để lọc email có mã độc đính kèm. Thứ hai, trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu nào, cần kiểm tra chéo hoặc tham khảo chuyên gia xem email đó có hợp lệ hay không, có đúng người gửi hay không. Thứ ba, khi có đường link, trước khi nhấp vào cần kiểm tra xem đường link đó có chứa mã độc hay phần mềm gián điệp hay không. Có thể sử dụng các công cụ như VirusTotal để kiểm tra. Đây là những cách mà mọi người cần biết để bảo vệ bản thân khỏi các cuộc tấn công chiếm quyền qua email”.
Trong thế giới số, chỉ một phút lơ là cũng có thể đánh đổi bằng cả kho dữ liệu quý giá. Do đó, người dùng cần tuyệt đối không nhấp vào đường link lạ, không cung cấp mã xác thực qua email và nên bật xác thực hai yếu tố cho mọi tài khoản quan trọng.
Lời Cảnh Báo được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
