Lời khen hay lời chê đều là những phản hồi quen thuộc trong cuộc sống. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ – khi nhận thức và cảm xúc chưa đủ vững vàng – một lời chê bai dù vô tình cũng có thể để lại tổn thương tâm lý sâu sắc.
Nhiều trẻ từng bị chê bai về ngoại hình, khả năng học tập hay tính cách và dần mất đi sự tự tin, thậm chí từ bỏ điều mình yêu thích. Chị N.T.M chia sẻ: “Con tôi rất thích vẽ nhưng kể từ khi bị bạn chê bai, cháu không còn vẽ nữa. Sau này tôi mới hiểu rằng con không cần sự an ủi mà cần được thông cảm và được tin rằng con sẽ làm tốt hơn”.
Theo các chuyên gia tâm lý, trẻ dưới 12 tuổi thường khó phân biệt đâu là góp ý chân thành, đâu là sự chế giễu. Vì vậy, cha mẹ cần đồng hành, giúp con hiểu giá trị bản thân không nằm trong lời khen hay chê của người khác. Thạc sĩ Trần Hương Thảo cho biết: “Nếu lời chê là đúng, con có thể tìm cách cải thiện. Nhưng nếu đó chỉ là sự công kích cá nhân thì con cần biết bảo vệ bản thân bằng những tiêu chuẩn đúng – sai rõ ràng”.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng lời chê bai đôi khi xuất phát từ chính cha mẹ. Những câu nói như “Con hậu đậu quá” hay “Sao con chẳng giống ai?” có thể khiến trẻ tin rằng mình kém cỏi và không có giá trị. Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Phượng: “Nếu cha mẹ thường xuyên chê bai, so sánh hoặc sử dụng bạo lực ngôn từ với con thì trẻ sẽ trở nên tiêu cực và mất niềm tin vào bản thân”.
Trong thời đại số, những lời chê bai còn xuất hiện trên mạng xã hội, khiến nhiều trẻ hoang mang và tự ti. Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng nhất là sự kết nối giữa cha mẹ và con cái để trẻ cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và có đủ bản lĩnh trước những đánh giá tiêu cực.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
