Ăn kiêng từ lâu đã trở thành phương pháp phổ biến được nhiều người lựa chọn để kiểm soát cân nặng, cải thiện dóc dáng và hướng tới lối sống lành mạnh.
Thế nhưng, trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người dùng đã bị “bội thực” bởi hàng loạt công thức giảm cân siêu tốc được quảng cáo bằng những lời hứa hẹn có cánh như “thanh lọc cơ thể”, “đốt mỡ thần tốc chỉ sau vài ngày”. Tin theo những xu hướng lan truyền thiếu kiểm chứng này, không ít người đã phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe và tính mạng của mình.
Trường hợp của chị N.T.M (23 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) là một bài học nhãn tiền. Sau khi xem các video hướng dẫn giảm cân trên mạng, chị M. đã tự áp dụng chế độ uống nước ép detox và kẹo giảm cân cấp tốc mà không tham khảo ý kiến chuyên gia.
“Những ngày đầu, tôi thấy cân nặng sụt nhanh từ 4 – 5 kg nên rất phấn khởi. Nhưng chỉ vài ngày sau, tôi rơi vào trạng thái hoa mắt, chóng mặt, tay chân run rẩy và buồn nôn liên tục. Đến khi vào bệnh viện khám, bác sĩ cảnh báo các dấu hiệu đã chuyển biến rất xấu, nguy cơ dẫn đến suy thận”, chị M. bàng hoàng nhớ lại.
Trường hợp của chị M. không phải cá biệt. Nhiều trào lưu như nhịn ăn gián đoạn sai cách, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột (Carbohydrate) hay uống detox thay cơm đang lan truyền chóng mặt. Phần lớn các công thức này chỉ dựa trên trải nghiệm cảm tính cá nhân, hoàn toàn không có cơ sở y khoa cho từng thể trạng riêng biệt.
Theo các bác sĩ chuyên khoa Dinh dưỡng, việc ép cân siêu tốc hoặc cắt giảm chất dinh dưỡng cực đoan gây ra những tổn hại nguy hiểm cho cơ thể. Thứ nhất, thiếu hụt vi chất nghiêm trọng. Cắt bỏ hoàn toàn Carbohydrate (cơm, khoai) khiến cơ thể thiếu hụt các Vitamin nhóm B. Cắt giảm quá mức chất béo làm suy giảm khả năng hấp thụ các Vitamin tan trong dầu quan trọng như A, D, E, K. Thứ hai, mất nước, teo cơ thay vì giảm mỡ. Giảm cân thần tốc thực chất là quá trình rút nước và làm suy giảm khối cơ bắp, khiến cơ thể mệt mỏi, rụng tóc kéo dài, kiệt sức thay vì đốt cháy mỡ thừa. Thứ ba, rối loạn hành vi ăn uống và hiệu ứng Yoyo. Thiếu hụt năng lượng trường kỳ dẫn đến căng thẳng tâm lý. Khi không thể chịu đựng thêm, người ăn kiêng có xu hướng ăn bù vô độ, khiến cân nặng tăng vọt trở lại, thậm chí tệ hơn thời điểm ban đầu.
PGS.TS. Trịnh Khánh Sơn khẳng định, mục tiêu của giảm cân là cải thiện sức khỏe tổng thể chứ không phải bằng mọi giá hạ số cân trên bàn cân điện tử. Một lộ trình giảm cân an toàn, chuẩn khoa học cần tuân thủ các nguyên tắc sau: Thứ nhất, tốc độ giảm cân tiêu chuẩn là chỉ nên giảm từ 0,5 kg đến 1 kg/tuần. Thứ hai, có chế độ dinh dưỡng cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu Protein chất lượng cao; hạn chế tối đa thực phẩm siêu chế biến và đồ uống nhiều đường. Thứ ba, tăng cường vận động, duy trì tập luyện thể thao ít nhất 150 phút/tuần, kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp. Thứ tư, cá nhân hóa lộ trình, người có bệnh lý nền, thừa cân, béo phì cần được bác sĩ chuyên khoa khám và tham vấn trực tiếp trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn nào.
Ăn kiêng không sai, nhưng áp dụng máy móc theo các trào lưu trên mạng xã hội là hành động “đánh cược” với sức khỏe. Trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ giảm cân nào, hãy lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến từ các chuyên gia y tế để bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của chính mình.
