Thực tế cho thấy, việc che giấu cảm xúc đang trở thành một xu hướng phổ biến, đặc biệt ở những cá nhân có thành tích cao. Họ thường gắn liền với hình ảnh năng động, bản lĩnh và thành công. Chính áp lực phải duy trì sự xuất sắc khiến họ liên tục tự soi xét, nghi ngờ năng lực bản thân và lo sợ đánh mất vị thế đã đạt được. Thành công, vì thế, không còn là niềm vui mà trở thành một gánh nặng cần bảo vệ mỗi ngày.
Chia sẻ về trải nghiệm cá nhân, chị N.M.A cho biết: “Nhìn bên ngoài thì tôi rất ổn, công việc tốt, mọi thứ thuận lợi. Nhưng thật sự lúc nào tôi cũng trong trạng thái căng thẳng vì sợ mình chậm lại sẽ bị bỏ lại phía sau. Nhiều lúc tôi muốn tâm sự với người khác nhưng lại sợ bị nghĩ là yếu đuối, nên tôi chọn cách tự làm quen với điều đó. Dần dần rồi cũng quen, nhưng thật chất là tôi không ổn chút nào”.
Theo các chuyên gia tâm lý, cảm xúc là một phần tự nhiên và thiết yếu của con người. Tiến sĩ Phan Trịnh Hoàng Dạ Thi nhấn mạnh: “Cảm xúc là bản năng của mỗi cá nhân. Khi cảm xúc xuất hiện, chúng ta có nhu cầu được bộc lộ theo cách phù hợp. Nếu che giấu, đặc biệt là những cảm xúc tiêu cực như buồn bã hay tức giận, chúng có thể gia tăng và dẫn đến những hệ lụy như mất ngủ, chán ăn hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe sinh học. Đồng thời, việc che giấu cảm xúc cũng khiến người khác không thể hiểu và đồng cảm với chúng ta”.
Trong nỗ lực duy trì hình ảnh ổn định và mạnh mẽ, nhiều người lựa chọn kìm nén cảm xúc thay vì đối diện và xử lý chúng một cách lành mạnh. Những lo âu, thất vọng và mệt mỏi dần bị nội tâm hóa, tích tụ thành áp lực kéo dài. Khi không được giải tỏa, căng thẳng không biến mất mà âm thầm bào mòn sức khỏe tinh thần, làm suy giảm khả năng tập trung, sáng tạo và phục hồi sau thất bại.
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Vui cho biết: “Một tình trạng sức khỏe tinh thần không ổn định luôn có những biểu hiện nhất định. Người gặp vấn đề thường dễ bực dọc, mệt mỏi, cáu gắt, có lòng tự trọng thấp và có xu hướng ‘sống ảo’ để che giấu nỗi sợ thất bại. Họ cũng rất quan tâm đến phản hồi trên mạng xã hội và dần thu mình, ít sống thật với cảm xúc của bản thân”.
Một hệ quả đáng lo ngại khác là xu hướng tự cô lập. Những người che giấu cảm xúc thường tin rằng việc tìm kiếm sự hỗ trợ là biểu hiện của yếu đuối hoặc thất bại. Họ tự thuyết phục mình phải độc lập tuyệt đối, tự vượt qua mọi khó khăn. Chính niềm tin sai lầm này đã dựng lên những rào cản vô hình, làm suy yếu các mối quan hệ và khiến cảm giác cô đơn ngày càng sâu sắc, ngay cả khi họ đang sống giữa tập thể.
Làm rõ ranh giới giữa quản lý cảm xúc lành mạnh và kiểm soát cảm xúc tiêu cực, Tiến sĩ Phan Trịnh Hoàng Dạ Thi chia sẻ: “Chúng ta cần tự kiểm tra qua ba yếu tố: sau khi kiểm soát cảm xúc, mình có cảm thấy dễ chịu hơn không; mình có đủ động lực để quay lại giải quyết vấn đề hay không; và việc đó có gây ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến sức khỏe hay không. Nếu cả ba yếu tố đều tích cực, đó là quản lý cảm xúc. Ngược lại, đó có thể là sự kìm nén độc hại”.
Các chuyên gia khẳng định, việc thừa nhận khó khăn không làm giảm giá trị cá nhân. Ngược lại, khi con người cho phép bản thân bộc lộ cảm xúc và tìm kiếm sự hỗ trợ, họ không chỉ giảm bớt gánh nặng tâm lý mà còn xây dựng được những kết nối chân thật hơn. Đây chính là nền tảng giúp mỗi cá nhân nâng cao khả năng thích ứng, phát triển bền vững và sống một cách cân bằng hơn trong xã hội hiện đại. Học cách lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của bản thân không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà là biểu hiện của sự trưởng thành và tự nhận thức.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
