Thời gian gần đây, trào lưu “check gia phả” trực tuyến hoặc tạo cây gia đình online đang lan truyền nhanh chóng trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút sự tham gia của đông đảo người dùng, đặc biệt là giới trẻ.
Chỉ cần nhập các thông tin cơ bản như họ tên, ngày sinh, quê quán, thậm chí thông tin người thân, hệ thống sẽ nhanh chóng trả về một sơ đồ dòng tộc được thiết kế bắt mắt, tạo cảm giác mới lạ và thú vị. Tuy nhiên, đằng sau những trải nghiệm tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ liên quan đến an toàn thông tin cá nhân.
Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp người dùng gặp sự cố bảo mật sau khi truy cập vào các đường link “check gia phả” được chia sẻ rộng rãi trên mạng.
Anh P.Đ.T.P cho biết: “Mình thấy cái trend check gia phả trên Facebook, TikTok nên tò mò làm thử. Nhưng sau một thời gian thì mình bị mất tài khoản Facebook, TikTok nên rất lo lắng vì sợ lộ thông tin cá nhân và dữ liệu quan trọng”.
Sau khi nhập đầy đủ thông tin theo yêu cầu, tài khoản của anh bất ngờ bị đăng xuất, kèm theo nhiều cảnh báo đăng nhập lạ và dấu hiệu bị chiếm quyền kiểm soát.
Theo các chuyên gia, các website dạng này thường được thiết kế với mục đích thu thập dữ liệu cá nhân. Những thông tin người dùng cung cấp có thể bị lưu trữ, phân tích, thậm chí bán lại cho bên thứ ba hoặc sử dụng vào các hành vi lừa đảo như chiếm đoạt tài khoản, giả mạo danh tính hoặc thực hiện các cuộc gọi lừa đảo.
PGS.TS Bùi Kim Hiếu nhận định: “Khi tham gia các trend và cung cấp thông tin cá nhân, nhiều người nghĩ chỉ là trò chơi nhưng thực chất có thể bị khai thác cho mục đích vi phạm pháp luật. Vì vậy, cần tuyệt đối tránh chia sẻ các thông tin nhạy cảm như căn cước công dân hoặc thông tin chi tiết về người thân”.
Đồng quan điểm, ông Trần Huyền Dinh nhấn mạnh: “Dữ liệu cá nhân là một trong những tài sản quý giá nhất của mỗi người. Nếu không được bảo vệ đúng cách, các thông tin này có thể bị khai thác trái phép và ảnh hưởng lâu dài đến tương lai, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ hiện nay”.
Trước thực trạng trên, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần nâng cao cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân cho các website lạ, không rõ nguồn gốc; kiểm tra kỹ độ tin cậy của các đường link trước khi truy cập; đồng thời sử dụng các biện pháp bảo mật như mật khẩu mạnh và xác thực hai lớp để bảo vệ tài khoản.
Quan trọng hơn, mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức, không tham gia và không lan truyền các trào lưu tiềm ẩn rủi ro trên không gian mạng.
